Met het vliegtuig naar Amerika.

Slachtmoanne 2019
 
Zeventig jaar geleden met het vliegtuig naar Amerika
 
KLM de oudste, nog operatonele  luchtvaartmaatschappij ter wereld, bestond 7 oktober 2019 honderd jaar.  De KLM maakte op 1 oktober 1924 haar eerste intercontinentale vlucht. Dat was naar Batavia, in het toenmalige Nederlands-Indië, het tegenwoordige Jakarta in Indonesië. Na de oorlog zette de KLM alles op alles om als eerste maatschappij van het Europese vasteland naar Amerika te vliegen. In februari 1946 werd de eerste vlucht uitgevoerd, op en neer naar New York en binnen drie maanden werd een lijndienst opgezet. Op 21 mei 1946 vloog DC-4 ‘Rotterdam’ met 44 passagiers en zeven bemanningsleden van Schiphol naar New York.
 
In die beginjaren, in oktober 1949, had Griet v.d. Ploeg-Roersma uit Ried de moed om aan boord van een KLM-vliegtuig richting Amerika te stappen. Dat zij deze reis in haar eentje ondernam is wel heel bijzonder, haar man Ale kon wegens werkzaamheden thuis niet een paar weken gemist worden. Aanleiding van deze reis was haar zoon Simon in Amerika te bezoeken. Hij was in 1947, net 18 jaar oud, per schip vanuit Rotterdam naar de Verenigde Staten vertrokken. Zijn avontuurlijke inslag bracht hem hiertoe, maar nog meer speelde mee dat hij zijn militaire dienstplicht moest vervullen en er grote kans bestond dat hij zou worden uitgezonden naar Nederlands Indië.
 
 
 
Voor zijn vertrek werd onderstaande foto genomen bij de fruitbomen in de schooltuin.
 
 
Achteraan: Tine Ekhart, Lucas Visser, Ietje Meijer, Durk Meijer, Piet Visser, Anneke Bouma, Piet Groen, Taeke Algra, Juf Baarda en Jelle Vellinga.
In het midden: Bettie v/d Ploeg, meester Baarda, Durkje Hofstra en Anna Siderius.
Vooraan: Tiete Krottje, Simon v/d Ploeg en Jikke v/d Wal.
 
 
Emigreren ging ook toen niet zomaar, er moest wel iemand garant voor hem staan. Een neef van Ale v.d. Ploeg, Jacob Brolsma, woonde al in de VS. Hij kwam van het Bildt en was in 1911 naar Minnesota geëmigreerd, een staat tegen de grens van Canada en westelijk van het merengebied. Voorheen nam de familie voorgoed afscheid van een zoon die naar Amerika vertrok, want men zou hem waarschijnlijk nooit weer zien. Met de komst van het vliegverkeer was die tijd voorbij. Griet  v.d. Ploeg greep dan ook graag de mogelijkheid aan om te zien hoe het haar zoon te Simon in dat verre Amerika verging. Ze wou graag het land en de leefomgeving van Simon leren kennen. Ze bereidde zich goed voor door een cursus Engels te volgen, wat haar tijdens de reis en haar verblijf in Minnesota goed van pas kwam. Bovendien had Simon zich inmiddels verloofd met de Engels sprekende Helen Kuiken, dochter van Beert Kuiken die in 1915 vanuit het Bildt naar Amerika was geëmigreerd.
Foto gemaakt in 1947 voor het vertrek van Simon naar Amerika.
Links Griet v.d. Ploeg-Roersma met zoon Harm, in het midden de tweeling Simon en Jan en rechts Ale v.d. Ploeg.
Na terugkomst schreef haar broer Kees (Cornelis Simons Roersma) een artikel over de reis van zijn zus in zijn krant, het Franeker Nieuwsblad. Dit artikel belandde bij Simon in Amerika, maar een paar jaar terug stuurde zijn dochter Ann een kopie naar Ried. Dit artikel geeft een duidelijk beeld hoe een vliegreis in die tijd verliep.
 
Griet: “Na vertrek van Schiphol was de eerste tussenstop in Prestwick, bij Glasgow in Schotland. Kort nadat het vliegtuig weer was opgestegen, kregen we het sein de gordels weer vast te maken. Er werd geland op een vliegveld in Ierland, omdat de motoren niet geheel in orde waren. Dit bezorgde ons natuurlijk de nodige angst, maar de stewardess stelde ons gerust met de verklaring dat alles nu prima was en dat het vliegpersoneel steeds alle zekerheid in acht nam.” Griet v.d. Ploeg was vol lof over de verzorging, die de passagiers tijdens de reis genoten. Het vliegtuig kwam uiteindelijk met 12 uur vertraging in Amerika aan, waar vele ongeruste families stonden te wachten.
 
Op de vraag of Griet v.d. Ploeg het niet eng had gevonden om alleen te reizen antwoordde ze: “Nee, dat viel mee. Iedereen was mij steeds behulpzaam. Wel ben ik even angstig geweest toen ik op de terugreis ‘s nachts voor het overstappen met een taxi van het ene naar het andere vliegveld werd gebracht. Het was al 2 uur in de nacht, ik zat alleen bij die vreemde chauffeur in de taxi. En deze reed maar. Het was of de reis tussen beide vliegvelden veel langer duurde dan de heenreis. Bij een stopplaats ben ik uit de taxi gestapt en vroeg agenten of het wel goed kwam. Deze stelden mij gerust: gaat u maar rustig verder, u bent er zo. En dit bleek ook zo te zijn.”
 
Griet v.d. Ploeg eindigde haar verhaal met te zeggen: “Ik ben heel erg blij dat het mogelijk was Amerika te zien, de mensen te spreken en hun leefwijze gade te slaan. Ik heb er veel van geleerd en veel van genoten.” Ze had de stille hoop gehad dat ze haar zoon mee terug kon nemen naar Friesland, maar dat kon ze wel vergeten, Simon voelde zich thuis in Minnesota.
 
Ale en Griet v.d. Ploeg zijn daarna nog verscheidene keren samen naar Amerika geweest. Op een van die reizen raakten ze elkaar kwijt bij het overstappen de grote luchthaven van Chicago, terwijl Ale geen woord Engels sprak…
 
Stichting Oud Ried