Stichting Oud Ried.
Stichting Oud Ried.

Eind 1998 zijn een groepje enthousiaste mensen begonnen met het uitzoeken van de geschiedenis van het dorp Ried. Het doel van onze stichting is het archiveren en in kaart brengen van alles wat met Ried te maken heeft. Tevens houden wij regelmatig tentoonstellingen, lezingen en dia- en filmvoorstellingen in ons dorpshuis. Wij zijn dus altijd op zoek naar personen die ons verder kunnen helpen met o.a. foto’s krantenknipsels, anekdotes, landkaarten, prentbriefkaarten (ansichtkaarten) en alle andere voorwerpen die betrekking hebben op het dorp RIED. Ook informatie over de zuivelfabriek, het tichelwerk, de gasfabriek, school, kerk, de kleine middenstanders en het agrarische leven uit ons dorp zijn van harte welkom. U begrijpt, wij zijn op zoek naar alle mogelijke informatie over Ried. U kunt ons bereiken via de mail: oudried@live.nl

Postadres: Sjoukje Hibma
                  De Rombade 9
                  8811 HT Ried
                  tel:0517-269494








Maart 2017

Riedster bijnamen

In een ver verleden zijn ooit bijnamen voor inwoners van steden en dorpen ontstaan. Zo werden de Riedster dorpsbewoners “Riester Katten” genoemd. Deze naam is in een aantal zaken terug te vinden: het dorpskrantje draagt de naam 'It Kattebeltsje' en de haven heet 'Kattegat'. Ter ere van het 50-jarig jubileum van dorpsbelang is op 5 oktober 2000 bij de leugenbank een beeldje van een kat geplaatst.
Bijnamen van dorpen en steden speelde vroeger vaak een belangrijk rol in de gesprekken over zo'n dorp of stad. Dit blijkt wel uit de opmerking welke Durk Harms van der Ploeg (die aan de Anemareed woonde en petroleum verkocht) maakte toen hij op het land van de ijsbaan aan het stront verspreiden was. “Oan it schijteboetsen út de Petronellafeart?” riep een Berlikumer schipper, die over it Wiid passeerde, hem toe. Waarop Durk Harms reageerde met: “Dat is noch neat, jo moatte straks yn'e hûnestront!” Berlikumers hebben n.l. als bijnaam “Berltsumer hûnen”.
Niet alleen een stad of dorp had een bijnaam, ook menig dorpsbewoner kreeg zijn eigen bij- of scheldnamen (de grens hiertussen blijft natuurlijk vaag). Iedereen in het dorp, behalve de dominee en de schoolmeester, werd bij de voornaam aangesproken, maar omdat er veel dezelfde voornamen waren, werd een bijnaam gebruikt om aan te geven wie je bedoelde. Zo was er vroeger Blauwe Rinse. Tijdens hoogtij dagen zette hij de vlag op de toren, maar op een keer bevestigde hij het dundoek omgekeerd aan de stok, met de blauwe baan naar boven…. Bijnaam geboren!
Als kind werd je al met bijnamen geconfronteerd. Wanneer je ouders het over een bepaald persoon hadden, werd maar al te vaak zijn bijnaam genoemd. Nee je sprak zo iemand niet met die naam aan, maar wist vaak zijn/haar werkelijke achternaam ook niet! Nu was de ene bijnaam minder kwetsend dan de andere. Vaak werd gewoon de naam van een van de ouders genoemd, zoals voornoemde Durk Harms, maar ook Cees Rintsjes (Meijer), Jan Ales (van der Ploeg), Piet fan Molle (Stellingwerf), Piet fan Nel (Groen) ook wel lytse Piet Groen, Piet fan Watze (Visser), Jan Lyp (Dijkstra, van zijn moeder Lysbeth).
Of het beroep dat iemand uitoefende: Cees Koopman (Meijer), Jelle Ferver (van Zandbergen), Johannes Post (Algra), Age Kapper (Dijkstra), Jan Kapper of Jan Nifel (Stienstra), Jacob Weinmakker (Reitsma), Sjoerd Skipper (Visser), Baas Klaas (Vermeer), Sybren Sjef (van Zandbergen), Jetze Brijboer (Terpstra), de Sipelkoning (Minne C. Meijer), Jan Panorama (v.d.Ploeg), Minne drankje ook wel Minne stempeltsje (Meijer), Anne Boerke (Anne Taekes Tilstra).
Soms hoe men eruitzag: Siem Snor (van Wijk), Bartele Sik (van Zandbergen) ook jr. werd zo genoemd, Pieter Flap (Hiemstra), Lytse Rients (Saakstra), Jan Pypke (Miedema), Cor Túnslang (van der Ploeg).
Verder waren er nog (niet altijd even fraaie) bijnamen: Eelke Wetterrôt (Wetterauw), Marten Skipke (Andringa), Aaldert Kanon (Elting), Gerrit Sok (Miedema), Jan Ka (van Bouwe Elsinga), Marten Wynbuks (Tilstra), Sjoerd Bats (Bronger), en zoon Durk Bats, Klaas Prúk (de Vries) ook wel Klaas Miggie, Jelle Mosk (Posthumus), Arend Hihi (Terpstra), de Spoetnik (Reinder Bouma), Durk Sabelbonk (Saakstra), Teake Does (Donia), Sjirk Lyster (van der Ploeg), Oane Himkes (van der Ploeg), omdat hij na wc-bezoek aan zijn mem vroeg: himke goed? Ype Dropsigaret, vader van Pia Dijkstra (was hier begin jaren '50 onderwijzer), Durk Maanaap (Siderius), Anne Hiha (Anne Martens Tilstra), Anne Portretsje (Anne Taekes v.d. Ploeg) was een van de weinige dorpsbewoners met een fototoestel. Weinig vrouwen hadden een bijnaam. Wel kenden we hier Jeltsje Knik (Pekel), Lytse Griet, Reade Griet (Vollema), âlderwetse Anna (vrouw van Anne Taekes v.d. Ploeg) Richtsje drietrapvrijwiel (Folkerts-Richt de Vries) en Trijntsje Post (Meijer). Vrouwen werden over het algemeen aangeduid met de naam van hun man: Hobbe Klaske (Meijer), Sije Tet (Hiemstra), Watze Hit (Visser), Molle Tryn (Stellingwerf), Jouke Rins (Vlietstra), Alberts Mine (Schotanus), Martens Maaike (Hiemstra).
Omdat er verder weinig vertier was hing een dorp aan elkaar van legendes, verhalen en uitspraken. Dat Durk Harms van der Ploeg welbespraakt was blijkt wel uit het gezegde die op zijn koek-en-zopie-tent bij de ijsbaan stond:
Drinken leert men het eerst, dan het eten
En daarom uit dankbaarheid het drinken niet vergeten.

Dit is natuurlijk een globale opsomming van wat ons is verteld, er zullen vast nog meer benamingen van personen en anekdotes zijn. Laat dit ons weten, want wij bewaren dit graag.

Stichting Oud Ried