Stichting Oud Ried.
Stichting Oud Ried.

Eind 1998 zijn een groepje enthousiaste mensen begonnen met het uitzoeken van de geschiedenis van het dorp Ried. Het doel van onze stichting is het archiveren en in kaart brengen van alles wat met Ried te maken heeft. Tevens houden wij regelmatig tentoonstellingen, lezingen en dia- en filmvoorstellingen in ons dorpshuis. Wij zijn dus altijd op zoek naar personen die ons verder kunnen helpen met o.a. foto’s krantenknipsels, anekdotes, landkaarten, prentbriefkaarten (ansichtkaarten) en alle andere voorwerpen die betrekking hebben op het dorp RIED. Ook informatie over de zuivelfabriek, het tichelwerk, de gasfabriek, school, kerk, de kleine middenstanders en het agrarische leven uit ons dorp zijn van harte welkom. U begrijpt, wij zijn op zoek naar alle mogelijke informatie over Ried. U kunt ons bereiken via de mail: oudried@live.nl

Postadres: Sjoukje Hibma
                  De Rombade 9
                  8811 HT Ried
                  tel:0517-269494

Decemberber 2016

De nazaten van Anne Wybes vander Ploeg (deel 2)

Na oudste zoon Wybe volgen hier de zeven andere kinderen van Anne Wybes v.d. Ploeg en Wikje Wiersma.

2. Eelkje,  geboren in 1871, overlijdt in 1877, slechts 6 jaar oud.

3. Nienke, geboren in 1873 in Ried, trouwt in 1896 met timmerman Lieuwe Ytsma. Hij heeft zijn werkplaats in de schuur van het stelpje aan de Achterweg, bewoond door Taeke Lefferts Wiersma, de pake van Nienke. Na zijn overlijden koopt Lieuwe Ytsma het pand. Naast timmerman was Ytsma ook aannemer. Hij bouwde o.a. de Chr. School in Berlikum, huizen in Sneek, boerderijen in Tzummarum en Boer en in 1914 de beide stelpboerderijtjes aan de Opslach (de huidige Havenstraat). Dit gebeurde met de laatste stenen die op het Riedster Tichelwurk waren gebakken. Ytsma had zich toen al met zijn gezin (met 8 kinderen) in Beetgumermolen gevestigd, waar hij een timmerzaak had overgenomen. In de crisisjaren is hij failliet gegaan, in oktober 1932 wordt het boelgoed van Ytsma in de L.C. aangekondigd.

4. Taeke (1876) trouwt in 1901 met Aafke Miedema. Ze hebben o.a. in een gedeelte van het Stimhûs (het huis met schuur dat achter de boerderij van De Jong stond en kortgeleden is afgebroken) gewoond, in een van woningen westelijk van de smederij (hier is ook hun enige zoon Anne in 1905 geboren) en in Klooster Anjum. Taeke werkte zich in die 10 jaar als arbeider, o.a. bij Wiltje Roorda en Albert Wiersma, zodanig op dat hij in 1911 een woning aan de Berlikumerweg (nu nr. 8) kon kopen. Hij gaat dan verder als gardenier, kleine zelfstandige met wat vee en landbouwgrond. Hij laat een hok voor een paar koeien, kleinvee en een paard achter het huis zetten. Land huurt hij van J.W. Anema nadat deze als boer was gestopt. Later koopt Taeke er nu een dan een stukje land bij.  Taeke en Afke, op onderstaande foto in hun woonkamer, hebben 50 jaar lang in hetzelfde huis gewoond tot ze kort na elkaar overlijden in 1964. Na de verkoop van de woning is de schuur afgebroken.



4a. De zoon van Taeke en Afke, Anne Taekes van der Ploeg heeft in 1939 de kleine kop-hals-romp net buiten het dorp aan de Berlikumerweg laten zetten (nu nr. 15). Hij woonde hier van 1939 tot 1965 met zijn vrouw Anna Schat (âlderwetse Anna). Anne Taekes had een klein landbouwbedrijf en mechanisatie-proefbedrijf. Na de Tweede Wereldoorlog deed de mechanisatie zijn intrede en werd de Rijks-Landbouw-Voorlichtingsdienst (RLVD) in het leven geroepen om landbouwers voor te lichten over de mogelijkheden van mechanisering van hun bedrijf. Eén van de 'mechanisatie-proefbedrijven' waar de voorlichtingsdienst gebruik van maakte, was die van A.T. van der Ploeg te Ried, waar de aanwezige paarden vervangen werden door een trekker. Na het overlijden van Anne Taekes in 1965 verhuisde zijn vrouw naar Franeker, maar kwam nog regelmatig in haar Dafje naar Ried.

5. Eelkje, geboren 1878, werd slechts 6 maanden oud.

6. Leffert (1881) werkte als timmerknecht en heeft geholpen met de bouw van zijn ouderlijkhuis in 1899. Later runde hij samen met zijn broer Eke een fourmanderij. Leffert bleef na het overlijden van zijn ouders samen met zijn zuster Eelkje in het ouderlijk huis wonen, waar hij in 1928 op 46-jarige leeftijd na een langdurig lijden is overleden.

7. Eke (1884) trouwt in 1920 met Trijntje van der Veer uit Warns. Hij had haar leren kennen tijdens de mobilisatie in de Eerste Wereldoorlog, toen hij in Gaasterland gelegerd was.  Ze gingen aan de Zevenhuisterweg (nu nr. 10) wonen. Eke was net als zijn broer Taeke gardenier en bezat 6 koeien. Daarnaast had een aantal paarden voor zijn fourmanderij, de voorloper van het loonbedrijf. Hij ging bij de boeren langs om te ploegen, zaaien, maaien enz. Om zijn bedrijf verder uit te breiden liet hij in 1932 voor 1700 gulden een schuur achter de winkel van zijn zuster Eelkje aan de Berlikumerweg (nu nr.2) zetten. Hier kon hij nog eens zes koeien en zes paarden stallen. 
Eke en Trijntje kregen in 1921 een dochter, Hylkje. Zij is al jong naar een instelling gegaan, omdat zij gehandicapt was. In 2002 overlijdt ze in Sappemeer.
Zoon Anne Ekes, in 1923 geboren, trouwt met Anna Ekhart. Zij gaan aan de Hoofdstraat te wonen. Ook Anne Ekes was gardenier, maar legde zich op zijn 14 pondemaat (oude Friese vlaktemaat, bijna 36,74 are) land, alleen toe op landbouw.  Zijn land lag verspreid over meerdere kleine kavels rondom Ried. Voor opslag gebruikte hij de schuur van zijn vader achter het huis van van mouike Eelkje. (Hieronder verder beschreven)
8. Eelkje werd in 1886 geboren. Zij was het derde meisje in het gezin van Anne Wybes en Wikje met dezelfde naam en zeker de sterkste want ze bereikt de hoge leeftijd van 88 jaar. Na het overlijden van haar heit en mem in resp. 1920 en 1922 zet Eelkje, die bij haar ouders inwoonde, het kruidenierswinkeltje voort. Naast de gewone kruideniersartikelen verkocht ze ook allerhande snoep en lekkere Kwatta-repen. Kinderen gingen graag met een paar centen naar Eelkje om wat lekkers te kopen.
Het huis aan de Berlikumerweg in de jaren '30 met achter het linker raam de kruidenierswaren van Eelkje. Boven het dak is nog net het puntje van de schuur achter de woning te zien.
In de jaren '60, toen Eelkje al naar de 80 liep, moest ze om gezondheidsredenen met haar winkeltje stoppen. Ze is toen naar De Vlaswiek in St. Annaparochie gegaan en daar in 1975 overleden. Haar neef Anne Ekes van der Ploeg en zijn vrouw Anna Ekhart hebben in 1968 het huis gekocht. Hun zoon Eelke startte in 1978 met een tuinderij, waar onder meer witlofpennen werden gekweekt. Het witloftrekken gebeurde in de schuur van zijn ouders, toen nog op de 'koude' grond. Kort daarna stapte Eelke over op het gebruik van donkere ruimten en na een jaar of tien begon hij met witloftrekken op watercultuurbasis. Begonnen met een halve hectare witlof per jaar, werden dat al gauw vijf en na tien jaar was het zelfs zestien hectare. Daarvoor werd een nieuwe loods gebouwd ter vervanging van de oude schuur, die veel te klein was geworden.
Tijdens de oogst van de witlofpennen: Hillie v.d. Ploeg, Anne v.d. Ploeg jr., Eelke v.d. Ploeg, Rinze Hoekstra van het loonbedrijf, Freerk van der Woude en Anne Ekes v.d. Ploeg.
Omdat het bedrijf uiteindelijk te klein blijkt te zijn om goed rendabel te draaien, besluit Eelke in 1995 te stoppen met de witloftrekkerij. Hij vindt werk bij hovenier Oltman in St. Annaparochie. Naast zijn hovenierswerk heeft Eelke een aantal jaren Hypericum verbouwd. Tot op de dag van vandaag houdt hij zich op kleine schaal bezig met aardappel- en boerenkoolteelt. Eelke en Hillie zijn in 2002 in het huis komen wonen, waardoor deze woning tot op heden in dezelfde familie is gebleven.  Voordat ze in het huis trokken werd er eerst grondig verbouwd. Toen de houten vloer uit de kamer werd gesloopt vond men een moker met de initialen L.v.d.P., onder de vloer, achtergelaten door oudoom Leffert van der Ploeg.

Stichting Oud Ried